Zaćma to postępujące zmętnienie naturalnej soczewki oka, które prowadzi do stopniowego pogarszania jakości widzenia. Choroba zazwyczaj rozwija się powoli i bez bólu, dlatego jej pierwsze symptomy bywają przypisywane zmęczeniu oczu albo niewłaściwie dobranym okularom. Wczesna konsultacja okulistyczna pozwala ustalić przyczynę dolegliwości, ocenić stopień zmętnienia soczewki i zaplanować dalsze postępowanie.
Zaćma oka – na czym polega zmętnienie soczewki?
Naturalna soczewka znajduje się za tęczówką i odpowiada za skupianie promieni świetlnych na siatkówce. Prawidłowo jest przejrzysta, dzięki czemu światło może swobodnie docierać do wnętrza oka. W przebiegu zaćmy oka struktura soczewki stopniowo się zmienia, a powstające zmętnienia zaczynają rozpraszać i ograniczać przepływ światła.
Pacjent może mieć wrażenie patrzenia przez zabrudzoną, zaparowaną albo matową szybę. Obraz traci ostrość, kolory stają się mniej intensywne, a kontrast wyraźnie słabnie. Stopień pogorszenia widzenia zależy między innymi od rodzaju, wielkości i położenia zmętnienia.
Najczęściej rozpoznawana jest zaćma starcza, związana z naturalnymi procesami zachodzącymi w soczewce wraz z wiekiem. Choroba może jednak wystąpić również u osób młodszych, a niekiedy ma charakter wrodzony. Sprawdź więcej informacji na stronie Copernicus Medycyna – kliniki znajdującej się w Krakowie.
Pierwsze objawy zaćmy, których nie należy ignorować
Początkowe objawy zaćmy mogą być dyskretne i nie wpływać znacząco na codzienne funkcjonowanie. Z czasem coraz trudniej skorygować ostrość wzroku za pomocą zwykłych okularów. Charakterystyczne jest również stopniowe pogarszanie widzenia mimo częstych zmian ich mocy.
Do możliwych symptomów należą:
- zamglone i nieostre widzenie,
- osłabienie kontrastu oraz intensywności kolorów,
- pogorszenie widzenia po zmroku,
- zwiększona wrażliwość na jasne światło,
- olśnienia wywoływane przez słońce lub reflektory samochodów,
- widzenie poświaty wokół źródeł światła,
- częsta potrzeba zmiany mocy okularów,
- trudności z czytaniem drobnego tekstu,
- rzadziej podwójne widzenie w jednym oku.
Zaćma może rozwijać się w obu oczach, ale jej tempo nie zawsze jest takie samo. Z tego powodu pacjent może początkowo zauważyć wyraźniejsze pogorszenie wzroku tylko po jednej stronie. Choroba zwykle nie powoduje bólu, pieczenia ani nagłego zaczerwienienia oka.
Nagła utrata widzenia, silny ból oka, błyski, liczne nowe męty lub zasłona w polu widzenia nie są typowymi objawami zaćmy i wymagają pilnej konsultacji okulistycznej.
Przyczyny zaćmy i czynniki zwiększające ryzyko choroby
Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest wiek, jednak na stan soczewki mogą wpływać także choroby ogólne, przyjmowane leki oraz urazy. Do rozwoju zmętnień mogą przyczyniać się:
- cukrzyca i nieprawidłowo kontrolowany poziom glukozy,
- przebyte urazy mechaniczne lub chemiczne oka,
- przewlekłe stany zapalne wewnątrz gałki ocznej,
- długotrwałe stosowanie niektórych leków steroidowych,
- wcześniejsze operacje okulistyczne,
- nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV,
- palenie tytoniu,
- predyspozycje wrodzone i rodzinne.
Nie wszystkie czynniki można wyeliminować. Ochrona oczu przed promieniowaniem ultrafioletowym, niepalenie oraz właściwe leczenie chorób przewlekłych pomagają jednak ograniczyć dodatkowe obciążenia. Nie istnieje domowy sposób, który pozwala usunąć już powstałe zmętnienie soczewki.
Diagnostyka zaćmy podczas badania okulistycznego
Samo pogorszenie ostrości wzroku nie wystarcza do rozpoznania choroby. Podobne dolegliwości mogą powodować między innymi nieskorygowana wada refrakcji, choroby rogówki, jaskra, zwyrodnienie plamki żółtej lub zmiany w siatkówce.
Podczas diagnostyki okulista przeprowadza wywiad i sprawdza ostrość wzroku do dali oraz bliży. Następnie ocenia przedni odcinek oka i soczewkę w lampie szczelinowej. Badanie po rozszerzeniu źrenicy umożliwia dokładniejsze obejrzenie soczewki oraz dna oka.
Ocena siatkówki i nerwu wzrokowego ma istotne znaczenie dla określenia spodziewanego wyniku leczenia. Jeżeli występują inne choroby oczu, usunięcie zmętniałej soczewki może poprawić widzenie, ale nie zawsze pozwala odzyskać pełną ostrość.
Kiedy rozpocząć leczenie zaćmy?
Nie trzeba czekać, aż zaćma dojrzeje i doprowadzi do znacznej utraty wzroku. Termin operacji ustala się przede wszystkim na podstawie wpływu choroby na codzienne życie. Zabieg warto rozważyć, gdy pogorszenie widzenia utrudnia:
- bezpieczne prowadzenie samochodu,
- czytanie i pracę przy komputerze,
- rozpoznawanie twarzy,
- wykonywanie obowiązków zawodowych,
- oglądanie telewizji,
- poruszanie się po schodach i nierównym podłożu,
- realizowanie zainteresowań wymagających dobrego wzroku.
We wczesnym stadium czasową poprawę może przynieść zmiana okularów, mocniejsze oświetlenie miejsca pracy lub ograniczenie prowadzenia pojazdów po zmroku. Takie rozwiązania nie cofają jednak zmętnienia. Jedyną metodą usunięcia zaćmy jest operacja, podczas której zmętniałą soczewkę zastępuje się sztucznym implantem.
Nie ma kropli, suplementów ani ćwiczeń, które mogłyby przywrócić przejrzystość naturalnej soczewki. Preparaty reklamowane jako środki usuwające zaćmę nie powinny zastępować diagnostyki i leczenia okulistycznego.
Artykuł sponsorowany
